Quạt hút hướng trục hay quạt hút ly tâm: so sánh chi tiết và cách chọn theo công trình

Đăng ngày tháng 10 16, 2026

Gần như mọi cuộc tư vấn về quạt hút công nghiệp đều đi qua một câu hỏi: nên dùng quạt hướng trục hay quạt ly tâm? Hai loại này khác nhau từ hình dáng, nguyên lý đến ứng dụng. Chọn đúng thì quạt chạy êm, tiết kiệm điện và đạt hiệu quả; chọn nhầm thì hoặc không đủ gió, hoặc tốn tiền đầu tư không cần thiết.

So sánh quạt hướng trục và quạt ly tâm

So sánh quạt hướng trục và quạt ly tâm

Bài viết so sánh hai loại quạt theo từng tiêu chí và đưa ra gợi ý chọn cho các ứng dụng phổ biến. Bạn có thể xem cả hai nhóm sản phẩm trong danh mục quạt hút công nghiệp của Nextfan.

1. Nguyên lý hoạt động

1.1. Quạt hướng trục

Cánh quạt hướng trục có dạng cánh chân vịt, quay quanh trục và đẩy không khí đi song song với trục. Không khí đi vào phía trước và đi ra phía sau gần như theo một đường thẳng. Năng lượng chủ yếu được truyền cho không khí dưới dạng vận tốc, nên quạt hướng trục cho lưu lượng lớn nhưng áp suất tạo ra không cao.

1.2. Quạt ly tâm

Không khí đi vào tâm của bánh cánh theo hướng trục, rồi bị cánh quay văng ra ngoài theo hướng bán kính nhờ lực ly tâm. Vỏ xoắn ốc gom dòng khí, chuyển một phần vận tốc thành áp suất và dẫn ra cửa xả vuông góc với cửa hút. Nhờ cơ chế này, quạt ly tâm tạo được áp suất cao hơn nhiều so với quạt hướng trục cùng kích thước.

2. Bảng so sánh tổng quát

Tiêu chíQuạt hướng trụcQuạt ly tâm
Hướng dòng khíVào và ra cùng phươngVào theo trục, ra vuông góc
Lưu lượngRất lớn so với kích thướcTừ nhỏ đến lớn, tùy cỡ
Cột ápThấp đến trung bìnhTrung bình đến rất cao
Khả năng chịu trở lực (ống dài, lọc)Kém, lưu lượng sụt nhanhTốt
Kích thước, trọng lượngGọn, nhẹCồng kềnh, nặng hơn
Lắp đặtĐơn giản: gắn tường, mái, nối ốngCần bệ đỡ, giảm chấn, nối ống hai đầu
Giá đầu tư cùng lưu lượngThấp hơnCao hơn
Độ ồnThường ồn hơn ở áp caoCó thể êm hơn nếu chọn đúng
Motor nằm ngoài dòng khíÍt gặp (trừ loại curoa đặc biệt)Dễ bố trí với truyền động curoa
Chịu bụi, khí nóng, mỡHạn chếTốt hơn, có nhiều kiểu cánh chuyên dụng

3. Khi nào nên chọn quạt hướng trục?

Quạt hướng trục là lựa chọn tối ưu khi cần di chuyển lượng không khí lớn với trở lực thấp:

  • Thông gió làm mát nhà xưởng: quạt hút vuông, quạt hướng trục gắn tường hút khí nóng ra ngoài.
  • Hệ thống làm mát bằng tấm cooling pad: trở lực tấm thấp, quạt hướng trục khung vuông cho lưu lượng lớn trên mỗi kW điện.
  • Thông gió tầng hầm, nhà kho: quạt hướng trục nối ống ngắn hoặc gắn tường.
  • Hút khí nóng từ mái: quạt hút mái dạng hướng trục.
  • Hút khói tầng hầm (loại chịu nhiệt chuyên dụng) khi đường ống không quá dài.

Tham khảo các dòng quạt hướng trục công nghiệp với nhiều kích thước và công suất.

4. Khi nào nên chọn quạt ly tâm?

Quạt ly tâm là lựa chọn bắt buộc hoặc ưu tiên khi hệ thống có trở lực lớn hoặc điều kiện khí khắc nghiệt:

  • Hệ thống hút bụi: đường ống dài, nhiều nhánh, cyclone, túi vải, trở lực có thể lên đến vài nghìn Pa.
  • Hút khói bếp công nghiệp: có phin lọc mỡ, lọc tĩnh điện, ống dài, cần motor đặt ngoài dòng khí nóng.
  • Hút khói hành lang nhà cao tầng: trục đứng dài, van khói, yêu cầu chịu nhiệt.
  • Hút khí thải, hút mùi có thiết bị xử lý: tháp rửa khí, than hoạt tính.
  • Cấp khí cho lò đốt, sấy cần áp suất ổn định.
  • Vận chuyển vật liệu bằng khí như dăm gỗ, sợi, hạt nhẹ.

Xem thêm các mẫu quạt ly tâm công nghiệp.

Cấu tạo quạt ly tâm: miệng hút, cánh, vỏ xoắn ốc, trục, motor

Cấu tạo quạt ly tâm: miệng hút, cánh, vỏ xoắn ốc, trục, motor

5. Các kiểu cánh quạt ly tâm và ứng dụng

Kiểu cánhĐặc điểmỨng dụng phù hợp
Cánh cong về trước (lồng sóc)Nhiều cánh nhỏ, lưu lượng lớn ở áp vừa, gọn, êm ở tốc độ thấp; hiệu suất không caoQuạt cấp gió điều hòa, hút mùi sạch, thông gió có ống ngắn
Cánh cong về sauHiệu suất cao, công suất không tăng vọt khi lưu lượng tăng, ít quá tải motorHút khí sạch hoặc sau lọc, hút khói, hệ thống chạy lâu giờ
Cánh thẳng hướng kínhChắc chắn, ít bám bụi, chịu mài mòn, dễ sửaHút bụi trước lọc, vận chuyển dăm, khí bẩn
Cánh dạng cánh máy bay (airfoil)Hiệu suất cao nhất, ồn thấp; nhạy với bụiHệ thống khí sạch công suất lớn

6. Những trường hợp "lưng chừng"

Có những công trình không rõ ràng là thấp áp hay cao áp, ví dụ hút khí qua ống dài khoảng 15 đến 20 m có vài co, hoặc thông gió nhà vệ sinh tập trung nhiều tầng. Khi đó có thể cân nhắc:

  • Quạt hướng trục cao áp (cánh nhiều lá, góc cánh lớn, có cánh hướng dòng) cho cột áp cao hơn loại thông thường.
  • Quạt dòng chéo (mixed flow), trung gian giữa hai loại, gọn như hướng trục nhưng chịu trở lực tốt hơn.
  • Quạt ly tâm cánh cong về trước cỡ nhỏ cho các hệ thống ống vừa phải.

Cách quyết định chắc chắn nhất là tính tổng trở lực, rồi đặt điểm làm việc lên đường đặc tính của từng phương án để so sánh lưu lượng thực tế và công suất tiêu thụ. Tham khảo bài cách tính cột áp quạt hút.

7. So sánh về chi phí vòng đời

Nhiều người chỉ so sánh giá mua ban đầu, trong khi quạt công nghiệp thường chạy hàng nghìn giờ mỗi năm. Chi phí điện trong vòng đời quạt có thể lớn hơn nhiều lần giá mua. Một số điểm cần cân nhắc:

  • Với hệ thống trở lực thấp, quạt hướng trục vừa rẻ hơn vừa tiết kiệm điện hơn, vì quạt ly tâm sẽ phải chạy ở vùng hiệu suất kém.
  • Với hệ thống trở lực cao, nếu cố dùng quạt hướng trục cỡ lớn để bù, lưu lượng vẫn không đạt và điện năng tiêu thụ lãng phí.
  • Quạt ly tâm cánh cong về sau tuy đắt hơn lồng sóc nhưng hiệu suất cao, có thể hoàn vốn qua tiền điện nếu chạy nhiều giờ.
  • Chi phí bảo trì: quạt có motor nằm ngoài dòng khí bẩn, nóng thường bền hơn và ít phải sửa motor.

8. Lưu ý lắp đặt cho từng loại

Quạt hướng trục

  • Lắp trên tường, khung chắc chắn, có cửa chớp và lưới chắn.
  • Khi nối ống, giữ đoạn ống thẳng phía trước và sau quạt, tránh co sát miệng quạt.
  • Có khoảng trống phía xả, không đặt sát vật cản.

Quạt ly tâm

  • Đặt trên bệ vững có giảm chấn, kiểm tra hướng cửa xả (xoay vỏ) phù hợp với tuyến ống trước khi đặt hàng.
  • Nối ống bằng khớp mềm ở cả cửa hút và cửa xả.
  • Có đoạn ống thẳng trước cửa hút; tránh co sát cửa hút làm dòng khí xoáy, giảm hiệu suất.
  • Kiểm tra chiều quay theo mũi tên trên vỏ ngay khi chạy thử.

9. Gợi ý chọn nhanh theo ứng dụng

Ứng dụngGợi ý loại quạt
Thông gió làm mát nhà xưởng, trang trạiHướng trục khung vuông hoặc tròn
Kết hợp tấm làm mát cooling padHướng trục khung vuông lưu lượng lớn
Hút bụi xưởng gỗ, xưởng màiLy tâm cao áp (cánh thẳng nếu trước lọc, cánh cong sau nếu sau lọc)
Hút khói bếp nhà hàng, bếp ănLy tâm truyền động curoa
Hút khói hành lang nhà cao tầngLy tâm hoặc hướng trục chịu nhiệt chuyên dụng, theo hồ sơ PCCC
Hút mùi nhà vệ sinh, khoHướng trục hoặc dòng chéo; ly tâm nếu ống dài
Hút hơi hóa chất có tháp xử lýLy tâm vật liệu nhựa hoặc composite

10. So sánh báo giá hai loại quạt thế nào cho công bằng?

Khi nhận báo giá từ nhiều nhà cung cấp, rất dễ bị đánh lừa bởi những con số đẹp. Để so sánh công bằng giữa quạt hướng trục và quạt ly tâm, hoặc giữa các model cùng loại, hãy yêu cầu và đối chiếu các thông tin sau:

  • Lưu lượng tại đúng cột áp của hệ thống, không phải lưu lượng tối đa khi thổi tự do. Hai quạt cùng ghi 20.000 m³/h có thể cho kết quả rất khác nhau khi lắp vào hệ thống 500 Pa.
  • Công suất tiêu thụ tại điểm làm việc, không chỉ công suất motor danh định. Quạt nào đạt cùng lưu lượng với công suất thấp hơn sẽ tiết kiệm điện lâu dài.
  • Tốc độ quay và độ ồn, đặc biệt nếu quạt đặt gần khu dân cư, văn phòng.
  • Vật liệu và độ dày của cánh, vỏ, khung; cánh có được cân bằng động hay không.
  • Xuất xứ và thông số motor: hãng, cấp bảo vệ IP, cấp cách điện, số cực.
  • Phụ kiện đi kèm: khớp nối mềm, đế giảm chấn, cửa chớp, lưới chắn, puli và curoa dự phòng.
  • Điều kiện bảo hành và khả năng hỗ trợ kỹ thuật, cung cấp linh kiện thay thế.

Một báo giá rẻ hơn nhưng thiếu đường đặc tính, thiếu phụ kiện lắp đặt hoặc dùng motor không rõ nguồn gốc thường dẫn đến chi phí phát sinh lớn hơn khoản chênh lệch ban đầu. Nếu chỉ có thể so sánh một con số, hãy so sánh lưu lượng thực tế trên mỗi kW điện tiêu thụ tại điểm làm việc của hệ thống.

11. Kết luận

Không có loại quạt nào "tốt hơn" tuyệt đối. Quạt hướng trục thắng về lưu lượng, giá và sự gọn nhẹ khi trở lực thấp; quạt ly tâm thắng về khả năng chịu trở lực, chịu điều kiện khí khắc nghiệt và độ bền trong hệ thống ống dài. Chìa khóa là xác định đúng trở lực hệ thống và điều kiện khí cần hút.

Nếu bạn còn phân vân giữa hai loại cho công trình của mình, hãy xem các mẫu trong danh mục quạt hút công nghiệp hoặc gọi 0913.834.085 để kỹ thuật Nextfan so sánh phương án cụ thể.

Cần tư vấn quạt hút bụi, hệ thống thông gió?
Kỹ thuật Nextfan khảo sát và báo giá miễn phí.
Gọi 0913.834.085

Nhận xét

Copyright 2026 © Quạt Nextfan · Website chính: congnghi.com
Zalo ☎